Basaalcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom

Dermatoloog Simone van der Geer over huidkanker

Maligne Melanoom

Huidkanker - Hoe voorkom je het

Hoe kunt u zich het beste beschermen en waarmee?

Kleding

Kleding kan een belangrijk deel van de UV-stralen tegenhouden. Het dragen van T-shirts of blouses op zomerdagen is dus nuttig. Wanneer men langdurig in de zon blijft is het wel verstandig om de huid ònder de kleding ook in te smeren met zonnebrandcrème.

Hoeden en petten

Hoe breder de rand van de hoed, des te meer bescherming heeft u voor uw hoofd en nek. Het nadeel van petten is dat ze maar aan één kant schaduw geven. Bij mensen met een kaal hoofd of een zeer weinig haar is het dragen van een hoed of pet van extra groot belang om de hoofdhuid te beschermen.

Mijdt felle zon

De zonkracht is rond het middaguur altijd het sterkst. Probeer daarom op die momenten de zon te mijden. In Noord Europa is dat ‘s zomers tussen 12.00 uur en 15.00 uur. In tropische gebieden is deze periode vaak veel langer. Bedenk dat door weerkaatsing van de (onzichtbare) uv-straling door bijvoorbeeld zand of water ook straling kan doordringen in de schaduw onder parasols etc. Gebruik bij zonnig weer dan ook altijd een zonnebrandcrème zelfs als u in de schaduw zit.

Zonnebrillen

Ook de ogen kunnen door uv-straling worden beschadigd. Draag daarom zonnebrillen met een goed uv-filter. Koop voor kinderen nooit speelgoedzonnebrillen zonder goed uv-filter. Deze zijn schadelijker dan helemaal geen zonnebril te dragen omdat de iris door het donker maken van het zichtbare licht extra open gaat staan. Zo komt de straling dus dwars door de glazen en is het eenvoudig tot in het oog door te dringen.

Zonnebrandcrème

Zonnebrandcrème is een effectieve manier om de huid te beschermen tegen uv-straling. Elke zonnebrandcrème geeft een bepaalde graad van bescherming. Dit staat altijd op de verpakking vermeldt en wordt de Sun Protection Factor (SPF) genoemd.

Sun Protection Factor (SPF)

De SPF of beschermingsfactor wordt door ons meestal kortweg ‘de factor’ genoemd. Deze geeft aan hoe lang u tegen zonnebrand bent beschermd.

Kiezen van een zonnebrandcrème

De beschermingsfactor van de zonnebrandcrème moet dus met zorg worden gekozen. Wanneer het gaat om optimale bescherming en verder niets, is een crème met een zeer hoge SPF de beste keus.
Is het doel echter om op een zo veilig mogelijke manier bruin te worden moet een crème met een lagere factor gekozen worden. Wanneer de blootstelling aan de zon slechts kort zal zijn kan een relatief lage SPF gekozen worden, bij langere blootstelling moet weer voor een crème met een hogere SPF gekozen worden.

Omdat de huid van kinderen extra makkelijk beschadigd kan worden door uv-straling moeten kinderen altijd optimaal beschermd worden met een hoge factor.

De onderstaande tabel geeft een indicatie welke crème tenminste voor welke huid gebruikt moet worden:

Huidtype 1

Zeer licht huidtype, verbrandt snel, bruint nooit; factor 30-50

Huidtype 2

Licht huidtype, verbrandt vrij snel, bruint langzaam; factor 20-30

Huidtype 3

Vrij licht huidtype, verbrandt niet snel, wordt makkelijk bruin; factor 20-30

Huidtype 4

Iets getint huidtype, verbrandt (vrijwel) nooit, bruint snel; factor 20
Kinderen tot 16 jaar ongeacht het huidtype factor 30-50

Hoeveel moet ik smeren?

Om de bescherming te krijgen die de zonnebrandcrème belooft te geven moet de crème vrij dik op de huid worden aangebracht. Zuinig smeren geeft een veel lagere beschermingsfactor dan op de verpakking vermeld staat.

Hoe vaak moet ik smeren?

De kwaliteit van zonnebrandcrèmes is de laatste jaren sterk verbeterd. Toch slijt de beschermende laag in een aantal uur. Dit wordt versneld door het dragen van kleding, liggen in het zand en zwemmen. De ‘waterproof’ crèmes blijven weliswaar beter op de huid zitten na watercontact, maar toch blijft het zaak om de huid regelmatig opnieuw in te smeren. Omdat zonnebrandcrème vaak pas na ca. 30 minuten optimaal werkt is het verstandig de crème steeds tijdig aan te brengen.

Zonlicht

Naast het zichtbare licht straalt de zon ook ultraviolet licht (uv) uit. Dat licht kunnen we niet zien, maar wel voelen. Door veel uv-straling kan de huid rood kleuren of verbranden. De hoeveelheid uv-zonlicht die de aarde bereikt hangt vooral af van de zonshoogte. ‘s Zomers als de zon veel hoger staat dan ‘s winters is het uv-licht zeker tien keer zo sterk.

Kijk voor meer informatie op: KNMI.

De straling die een mens op de huid krijgt komt slechts voor de helft direct van de zon, de rest komt, zo blijkt uit metingen door satellieten van de blauwe hemel. Bovendien weerkaatst uv tegen de grond, dat houdt in dat het uv-licht boven wit zand en water feller is dan elders.

Huidkanker

Onrustige moedervlekken kunnen onderscheiden worden van gewone moedervlekken via de ABCDE-regel:

Bescherming

Of je wel of geen huidkanker krijgt heb je meestal niet in de hand. Het enige wat je kunt doen, is jezelf goed beschermen tegen verbranding door de zon. Controleer regelmatig je huid op rare plekjes. Bij snel ingrijpen kan deze gevreesde ziekte vaak worden genezen. Huidkanker komt in Nederland steeds vaker voor. Ongeveer 40.000 Nederlanders worden er jaarlijks mee geconfronteerd.

Huidkanker komt vooral voor in het gezicht, bij de oren, lippen, in de nek en op de hand. De eerste tekenen zijn plotseling ontstane zweertjes die slecht genezen of wratachtige knobbeltjes of plekjes op de huid die jeuken, gemakkelijk bloeden of van kleur en/of grootte veranderen. Ga met dergelijke verdachte plekjes altijd naar de huisarts.

De twee meest voorkomende vormen van huidkanker zijn het basaalcelcarcinoom en het plaveiselcarcinoom.

Daarnaast zijn er nog melanomen. Deze kunnen ontstaan in onrustige moedervlekken of spontaan ontstaan in de gewone huid. Niet alleen groeit deze tumor in de huid, maar hij kan zich ook uitzaaien in andere delen van het lichaam, via de lymfeklieren.

Asymmetrie, Border, Color, Diameter, Elevation

Asymmetrie

Als de plek een punt of een scheve bolvorm heeft gekregen.

Border

Onregelmatige begrenzing. Normaal gesproken is een moedervlek regelmatig rond maar zodra de vlek grillig van vorm wordt, kan er iets mis zijn.

Color

De kleur van de moedervlek. Als deze verandert (hij wordt ineens heel donker, rood, paars, zwartachtig of verschillende kleuren door elkaar) is dat een verdacht teken.

Diameter

Moedervlekken die een grotere doorsnede hebben dan een halve centimeter moeten regelmatig door een specialist worden bekeken.

Elevation

Het Engelse woord voor verheven. Wanneer een moedervlek dikker wordt, als er bobbeltjes opkomen of kuiltjes in ontstaan.

Wanneer u een vreemd plekje niet vertrouwd laat uw arts er dan naar kijken.

De Lairessestraat 59   1071 NT   Amsterdam   020-679 71 55   omca@me.com   www.omca.nl

Welke soorten huidkanker zijn er?